Visie Muziekbundel
Versie 1.0 januari 2007
Doel van de muziekbundel
Inhoud van de bundel
Componisten en communicatie
Aanwijzingen voor componisten
Promotie van de bundel
Planning
Taakomschrijving commissieleden
Doel van de muziekbundel
Het doel van de VOGG-muziekbundel is het jaarlijks uitgeven van muziek die kwaliteit paart aan bruikbaarheid, binnen het profiel van de VOGG (beleidsplan paragraaf 3.3).
De muziek dient bruikbaar te zijn binnen de erediensten van de Gereformeerde Gemeenten. Dit impliceert dat de muziek:
- speelbaar is door amateur-organisten,
- de psalmmelodie duidelijk laat horen,
- herkenbaar is geïnspireerd op de tekst van de psalm,
- ook begrijpelijk is voor kerkgangers met beperkte muzikale gaven,
- uitvoerbaar is op verschillende orgeltypen variërend van éénklaviers positief tot groot twee- of drieklaviers orgel met vrij pedaal,
- gebaseerd is op de klassieke regels voor harmonie en contrapunt.
Inhoud van de bundel
Per bundel staan 4 á 5 psalmmelodieën centraal. Er komen twee ‘secties’ in de bundel:
- Een partitasectie.Deze bevat twee partita’s van ongeveer 10 minuten uitvoeringstijd, geschikt om vóór de dienst te spelen.
- Een voorspelensectie. Deze bevat 3 of 4 psalmen. Er zijn binnen dit onderdeel twee mogelijkheden:
- Per psalm een isoritmische koraalzetting voor de gemeentezangbegeleiding en twee voorspelen, een kort (ca. 1 min) en een lang (ca. 3 min, collectevoorspel). Het korte voorspel kan het karakter van een intonatie hebben en in het lange voorspel wordt de gehele psalmmelodie bewerkt. Overigens staat het de componist vrij om hiervoor andere vormen te kiezen.
- Een meer uitgebreide koraalbewerking of koraalfantasie met één of meer koraalzettingen (al dan niet bet bovenstem, melodie in de tenor en dergelijke).
Muziek voor één manuaal en aangehangen pedaal heeft een herkenbare eigen plaats. Dit kan als volgt worden gerealiseerd:
- Minstens één deel van deze partita is manualiter uitvoerbaar
- Minstens één van deze psalmen bevat manualiter te spelen onderdelen.
Omvang van de bundel
De omvang van de bundel is 35 á 60 pagina’s.
- een partita beslaat 10 tot 14 bladzijden zodat de partitasectie minimaal 20 en maximaal 28 pagina’s bevat.
- een koraalzetting met korte en lange bewerking of een uitgebreide koraalfantasie met een of meerdere zettingen beslaat 5 tot 10 pagina’s zodat deze sectie minimaal 15 en maximaal 40 bladzijden beslaat.
De bundel zal dus minimaal 35 en maximaal 68 pagina’s tellen. Indien de omvang van de bundel de 60 pagina’s overschrijdt zal dit met één van de componisten worden besproken onder de garantie dat zijn/haar bijdrage DV het volgende jaar geplaatst zal worden.
Componisten en communicatie
Er worden jaarlijks 5 á 6 componisten benaderd, waarvan minstens 4 afkomstig uit (kringen rond) de Gereformeerde Gemeenten.
Daarnaast kunnen maximaal 2 componisten uit ruimere kring worden uitgenodigd om een bijdrage te leveren.
De muziekcommissie bepaalt in onderling overleg en in overleg met het bestuur ‘producten’ welke componisten worden uitgenodigd.
Met de componisten wordt vooraf, in goed overleg, vastgesteld voor welke sectie van de muziekbundel zij hun bijdrage zullen leveren.
Tevens wordt vooraf gesproken over de kaders waarbinnen de VOGG haar muziek wil publiceren, waarna in goed overleg wordt besloten of de componist wil meewerken op deze basis. (zie:”aanwijzingen voor de componist”)
Aanwijzingen voor de componist
De volgende aspecten zullen met de componisten worden besproken:
- Moeilijkheidsgraad.
De composities zijn in het algemeen redelijk eenvoudig speelbaar. De gebruikers van de VOGG-bundels zijn veelal amateurs, met sterk uiteenlopende spelcapaciteiten. Richtlijn voor het speelniveau van de composities in de bundel: partita’s Pachelbel, Orgelbüchlein Bach, Reger opus 135a en 67 (de eenvoudigen). - Speelaanwijzingen.
Tempo-aanduidingen (eventueel met metronoomcijfers), karakteraanduidingen en registratievoorstellen worden bijzonder op prijs gesteld. - Psalmenkeuze.
Het streven is om in de loop der jaren het gehele psalmboek door te werken. Dit betekent dat psalmmelodieën die in de achterliggende 5 jaar zijn verschenen in principe niet in aanmerking komen. - Herkenbaarheid.
De koraalmelodie is voor de luisteraars duidelijk herkenbaar. Ook voor kerkgangers met beperkte muzikale gaven. - Klankidioom en stijl.
De stijl van de compositie zal in het algemeen binnen de kaders van de klassieke harmonieleer blijven. Hierbij kan gedacht worden aan stijlkopieën uit Renaissance, Barok, Romantiek en Neobarok, maar zeker ook aan de eigen stijl van de betreffende componist mits deze blijft binnen de regels van de klassieke tonale muziektheorie. Avant-gardistische, sterk dissonante en populaire muziek komt niet in aanmerking voor publicatie in de VOGG-bundels - Omvang.
De omvang van de compositie bedraagt maximaal 12 pagina’s (in druk). Iedere pagina omvat maximaal 12 notenbalken (6 systemen van twee balken, of 4 systemen van drie balken).
Promotie van de bundel
Om de bundel zoveel mogelijk bekendheid te geven worden de volgende acties ondernomen:
- Voorspeeldagen.
Aan de afdelingen van de VOGG wordt geadviseerd jaarlijks een voorspeelmiddag of – avond te organiseren op een fraai orgel in de regio, waarbij uit de meest recente bundel wordt gespeeld; dit wordt ook gedaan bij het voorspeeluur tijdens de jaarvergadering. - Orgel- en samenzangdag.
Op de landelijke orgel- en samenzangdag wordt in ieder geval één compositie uit de meest recente bundel gespeeld. - Kerk en Muziek.
De bundel wordt besproken en eventueel toegelicht in Kerk en Muziek. - Recensies.
De bundel wordt ter recensie aangeboden aan collega orgelbladen, zoals de Orgelvriend, Het Orgel, Muziek en Liturgie, Eredienst. De bundel wordt ook ter recensie aangeboden aan het RD.
Planning en evaluatie
Het bestuur ‘producten’ overlegt met een delegatie uit de muziekcommissie over de voortgang van de bundel op de volgende momenten:
- Het vaststellen welke componisten worden uitgenodigd voor een bijdrage aan de nieuwe bundel.
- Zo vaak als noodzakelijk voor de voortgang, bij onvoorziene omstandigheden, enz.
Achter in de bundel zit een standaardformulier voor suggesties en kritiek. Verder lijkt het wenselijk om een maal per 5 jaar de enquête over de muziekbundel te herhalen.
Taakomschrijving commissieleden
De commissie bestaat uit meerdere leden. De taken kunnen rouleren.
De coördinator onderhoudt contacten met het Hoofdbestuur, met de componisten, met de teksteditor en met de drukker. Desgewenst kan de coördinator een of meer van deze taken delegeren naar een van de commissieleden. Hij bewaakt de tijdlijn, de financiën, de communicatie en het functioneren van de commissie als geheel.
De vakmusicus beoordeelt de composities op artistieke kwaliteiten, op uitvoerbaarheid en bruikbaarheid met het oog op de doelgroep en op de formele regels van harmonieleer, contrapunt en dergelijke. Hij overlegt over zijn bevindingen met de overige leden der commissie. Zo nodig gaat hij, via de coördinator, in gesprek met de componist over eventuele correcties in de notentekst.
Het gewone lid beoordeelt de composities op bruikbaarheid en artisticiteit, vanuit het gezichtspunt van de eindgebruiker. Dit is een doorsnee kerkorganist die zondag aan zondag voor de taak staat om, naast een drukke baan in de maatschappij, de muziek in de eredienst zódanig gestalte te geven dat voldaan wordt aan de eis zoals Bach die heeft omschreven in het voorwoord van zijn Orgelbüchlein:
Dem Höchsten Gott allein zu Ehren,
Dem Nächsten, draus sich zu belehren
Februari 2007.